ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ (ΚONSTANTINIYE-ISTANBUL).

(EDITORIAL)

Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ στην κυριολεξια. Η Πολη που λατρευεται απο Ελληνες και Τουρκους, απο χριστιανους και μουσουλμανους. Η Πολη που αγαπηθηκε απο ολες τις φυλες του κοσμου.Οταν ξεκινησα να παω στην Πολη για πρωτη φορα το 2006, ειχα σκοπο να δω την Αγια Σοφια και το Πατριαρχειο και να μην ξαναπαω.

KIZLARAGA MEDRESESI.

Γνωστος και ως Mehmet Aga Medrasa. Χτιστηκε το 1582 κατοπιν εντολης τού Mehmet Aga, ευνούχου και υπευθυνου τού χαρεμιου επι βασιλειας τού σουλτανου Murat III. Η medrasa ηταν μερος ενος συκροτηματος που περιελαμβανε ακομη τζαμι, χαμαμ, κρηνη και στέκι Δερβίσηδων. Αρχιτεκτονας ηταν κατα πασα πιθανοτητα ο Mimar Davut Sinan. Η medrasa ειχε ενα διδασκαλειο και 11 κελια μικρά λόγω τού περιορισμενου χωρου περιμετρικα της αυλής. Το διδασκαλειο και τα κελια σκεπαζοταν απο τρουλους, αργοτερα σκεπάστηκε και η αυλή. Σημερα ο χωρος λειτουργει ως Πολιτιστικο Κεντρο και συγκεκριμενα παρουσιάζει την αναπαρασταση τού τελετουργικού των Περιστρεφόμενων Δερβισηδων και ζωντανη μουσική Σούφι.

SEHZADE MEDRESESI.

Το Sehzade Mehmet Medrese ειναι μια κατασκευη τού συγκροτηματος Sehzade camii. Το συγκροτημα περιλαμβανει το τζαμι, τον ταφο τού πριγκηπα Mehmet, την κρηνη και τον medrese. Συμφωνα με την επιγραφη του τζαμιου, η κατασκευη τού συγκροτηματος ξεκινησε το 1544 και τελειωσε το 1548. Απο την επιγραφη στην πορτα εισοδου τού medrese γινεται αντιληπτο το χτιστηκε το 1546-1547. Το συγκροτημα κατασκευαστηκε απο τον αυτοκρατορικο αρχιτεκτονα Mimar Sinan, κατοπιν εντολής του Σουλτανου Σουλειμαν τού Μεγαλοπρεπους μετα τον θανατο τού γιου του πριγκηπα Μεχμετ.

CAFERAGA MEDRESESI.

Ενα ιεροδιδασκαλειο (medrese) που βρισκεται στο ιστορικο κεντρο τής Κων/πολης διπλα στην Αγια Σοφια. Χτιστηκε το 1559 απο τον αυτοκρατορικο αρχιτεκτονα Mimar Sinan κατοπιν εντολης τού Babussaade (αρχηγο τών Λευκών Ευνούχων) Cafer Aga, επι βασιλειας τού Σουλειμαν τού Μεγαλοπρεπούς.

ARAP CAMII.

 Το τζαμι βρισκεται στην περιοχη Beyoglu και συγκεκριμενα στη γειτονια του Karakoy διπλα στην βόρεια ακτη του Κερατιου. Αρχικα ηταν Ρωμαιοκαθολικη εκκλησια που αναγέρθηκε το 1325 απο τους καλογερους τού Ταγματος των Δομινικανών πανω σε παλιαοτερο παρεκλήσι τού 1233 που ηταν αφιερωμένο στον Αγ.Παυλο. Μετατράπηκε σε τζαμι απο τους Οθωμανους μετα την πτωση τής Κων/πολης απο τον Sultan Mehmet II το 1475 με το ονομα Τζαμι τού Γαλατά. Αργοτερα δόθηκε απο τον Sultan Beyazit II στους Μουσουλμανους προσφυγες που ηρθαν απο την Al-Andalus της Ιβηρικής Χερσονησου το 1492 και εγκατασταθηκαν στη γειτονιά τού Γαλατα. Εξ ού και το ονομα Arap camii.

HADIM IBRAHIM PASA CAMII.

 Το Hadim Ibrahim Pasa camii ειναι ενα οθωμανικο τζαμι τού 16ου αιωνα και βρισκεται διπλα στην Silivrikapi (Πυλη Σηλυβρίας) στα Θεοδοσιανα Τείχη τής Πολης. Το τζαμι σχεδιαστηκε απο τον αυτοκρατορικο αρχιτεκτονα Mimar Sinan για  τον Βόσνιο Βεζύρη Hadim Ibrahim Pasa, (Hadim ηταν ο ευνούχος) 1473-1563. Ο Ibrahim εγινε αρχηγος τών Λευκων ευνουχων στο χαρεμι τού Topkapi Saray επι βασιλείας του Σουλτανου Σουλειμαν τού Μεγαλοπρεπή.  Ακολουθησε εναν μετριο τροπο ζωής και ηταν απο τους λιγους ευνουχους τής Αυλής που απεκτησε ομόφωνα μεγαλη φημη. Το 1562 παντρευτηκε την Sultan Fatima κορη τού Sultan Selim I και αδερφη τού Σουλτανου Σουλειμαν του Μεγαλοπρεπη, αλλα πεθανε λιγο αργοτερα το 1563.

PERTEVNIYAL VALIDE SULTAN CAMII.

Το Pertevniyal Valide Sultan ειναι ενα μεγαλο οθωμανικο αυτοκρατορικο τζαμι. Βρισκεται στην συμβολη των οδων Ordu - Ataturk στην περιοχη Aksaray. Κατασκευαστηκε προς τιμην τής Pertevniyal Sultan συζυγο τού Sultan Mahmut B' και μητερα τού Abdulaziz το ι869-1872. Αρχιτεκτονας ηταν ο Sarkiz Bay τής αρμενικης οικογενειας αρχιτεκτονων Baylan. Το τεμενος ειναι μια μίξη πολλων αρχιτεκτονικων ρυθμων οθωμανικου, γοτθικου και αλλων ευρωπαϊκων ρυθμων. Η τοποθεσια τής ανεγερσης τού τεμενους θεωρηθηκε σημαντικη για την Σουλτανα, καθως το Aksaray ηταν ζωτικο εμπορικο κεντρο στην οθωμανικη περιοδο. To τεμενος ειναι απο τα τελευταια που χτιστηκαν στην Πόλη.

ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ YAVUZ SINAN.

Υπαρχουν εκείνοι που επισκεπτονται την Κων/πολη και προσπαθουν να δουν οσα περισσοτερα προλαβουν, και υπαρχουν και οι αλλοι οι ''αρρωστοι'' με την Πόλη οι οποιοι θελουν να δουν πολλα και θελουν ακομα περισσοτερο να αισθανθούν, να νιώσουν ολη ανασα που εκπέμπει αυτη η πόλη. Θελουν να ρουφήσουν ολες τις μυρωδιές απο τα απλα φαγητα των μαγειρίων και τα μπαχαρια, να βουήξουν τα αυτιά τους απο τον διαρκη γλωσσικό θόρυβο, απολαυσουν την καθημερινη απλότητα τής γειτονιάς, τα παιδικα χαμογελα οταν βλεπουν καποιον περίεργο με μια φωτογραφικη μηχανη, τα μικρα καφενεδακια με τα χαμηλα καρεκλάκια, και να διαπιστωσεις οτι ο μαγαζάτορας δε θα προσπαθησει να σε ''κλεψει''. Αυτο μπορεις να το ζησεις μονο στην Παλια πολη και ειδικα σε καποια γειτονια. Μια τετοια γειτονια ειναι η Yavuz Sinan, διπλα στο ''πολιτισμένο'' Eminonu.

YELKENLI BALIK EKMEK.

Το σαντουιτς με ψαρι δεν ειναι στις προτεραιότητες μου οσον αφορα το φαγητο. Οταν πρωτοπήγα στην Πολη το 2008 δοκίμασα αυτο ειδος απο τα ψαροκάϊκα κατω στο λιμανι. Τοτε ενα σαντουιτς κόστιζε 2 TL, σημερα (Μαρτιος 2023) κοστίζει 60 TL. Απο τοτε δεν ξαναεφαγα. Με 60 TL μπορω να φαω σε ενα μαγειρίο 3 διαφορετικα πιάτα φαγητου. Ανακάλυψα λοιπον εντελως τυχαια αυτο το μαγαζακι, αν και ειναι σε πολυ κεντρικο σημειο, που ετοιμαζει μονο σαντουιτς ψαρι με τιμη 45 ΤL, πολυ καλη τιμη.

GAZANFER AGA MEDRESESI.

Aυτος το ιεροδιδασκαλειο χτιστηκε απο τον Gazanfer Aga το 1602, και βρισκεται χτισμενο στην αριστερη πλευρα της λεωφορου Ataturk μετα το Υδραγωγειο του Valens προς την Γεφυρα Αtaturk και τον Κερατειο. O Gazanfer Aga ηταν ο αρχηγος τών Λευκων ευνούχων επι Σουλτανου Mehmet III. Ηταν ο τελευταιος απο τους Λευκους ευνουχους που έλεγξε τις υποθεσεις στο Saray, γιατι μετα την εποχή του ο αρχηγος τών Μαυρων ευνουχων εγινε ο κυριαρχος στο saray.

ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΛΙΒΟΣ (MOLLA FENARI ISA CAMII).

Ισως η πιο παρεξηγημένη Βυζαντινη Μονη της Κων/πολης. Μονή που εγω δεν ειδα να αναφέρεται σε κανεναν τουριστικο οδηγο. Μονή που την γνωρίζουν και την επισκέπτονται ελαχιστοι Ελληνες, οι ξενοι επισκεπτες ειναι περισσοτεροι οπως διαπιστωσα στην τελευταια επισκεψη μου τον Μαρτιο 2023. Πριν πολλα χρονια ειχα ξαναεπισκεφθει την Μονη αλλα αυτη την φορα καταφερα να μπω και μεσα. Η Μονη ειναι σε αριστη κατασταση και αυτο που μου εκανε μεγαλη εντυπωση ειναι οτι εσωτερικα ειναι καταπληκτικη. Μετα την Αγια Σοφια για μενα ειναι ο καλυτερος διατηρημενος Βυζαντινος ναος.

SINAN PASA MEDRESESI.

 To συγκροτημα παραγγέλθηκε απο τον Μεγαλο Βεζυρη Sinan Pasa. Αρχιτεκτονας ητα ο Davut Aga μαθητης και διαδοχος του δασκαλου Mimar Sinan. Σύμφωνα με την επιγραφη που υπαρχει στο συντριβανι το συγκροτημα ολοκληρωθηκε το 1594. Ο Sinan Pasa γεννηθηκε στην Αλβανια το 1520.  Αποκαλειται ''Koca'' που σημαινει ''μεγαλος σε ηλικια'', λόγου τού οτι εγινε Μεγαλος Βεζυρης σε μεγαλη ηλικια. Υπηρετησε ως Μεγαλος Βεζυρης 2 Σουλτανους, τον Murad III και τον Mehmet III.

KAHVE ''DUNYASI''.

Αν και περνουσα απο εκεινο το σημειο καθε φορα που πηγαινα στην Πολη, επισκέφθηκα το cafe την τελευταια φορα που ημουν εκει τον Μαρτιο 2023 εντελως τυχαια. Ενα πρωινο ξεκινησα για καφε προς την πλατεια της Αιγυπτιακης αγορας, εκει κοντα έμενα, και συγκεκριμενα για την περιοχη πισω απο το Yeni camii η οποια ειναι γεματη απο cafe. Ερχομενος απο την πλευρα του Rustem Pasa camii και μπαινοντας στην πλατεια κοιταζα αφηρημένα δεξια ολα αυτα τα καταστηματα που βρισκονται στο τείχος ενος χανιού. Τελευταιο στη σειρα ειναι το cafe.

ΤΟ ΧΑΜΑΜ

Yπαρχει κατι πιο χαλαρωτικο και πιο αναζωογονητικό απο το να ξαπλωνεις σε ενα ζεστο μαρμαρο σε ενα τουρκικο χαμαμ και να σου κανουν απολέπιση σε ολο το σωμα σου;

Τα χαμαμ στην Τουρκια αποτελουν σημαντικο μερος του πολιτισμου τους που υπαρχει απο τον 16ο αιωνα. Τα χαμαμ στην Κων/πολη ειναι η απολυτη εμπειρια ειτε ειναι η πρωτη σου φορά, ειτε η  δεκατη.

GEDIK PASA HAMAM.

Ενα ιστορικο χαμαμ απο τα παλιότερα στην Κων/πολη. Χτιστηκε απο τον διασημο αρχιτεκτονα της οθωμανικης περιοδου Hayrettin κατοπιν εντολης τού Gedik Ahmet Pasa το 1475. Το χαμαμ ειναι ενα απο τα σημαντικοτερα εργα της οθωμανικης αρχιτεκτονικης. Αποτελειται απο δυο τμηματα ανδρων και γυναικων και βρισκεται στο ιστορικο κεντρο της Πολης και σε αποσταση 250 μετρων απο το Kapali carsi. 

SULEYMANIYE HAMAM.

Ο Σουλεϊμαν ο Μεγαλοπρεπης ανεθεσε στον αυτοκρατορικο αρχιτεκτονα Mimar Sinan την κατασκευη αυτου το hamam το 1550-1557.

Το hamam ηταν μερος του συγροτηματος του Suleymaniye camii. Στην Οθωμανικη περιοδο το hamam ηταν γνωστο ως Dokmeci Hamam γιατι βρισκοταν κοντα στο χυτηριο (dokmeci). Το hamam εκλεισε το 1924 ανακαινιστηκε και αρχισε να λειτουργει παλι το 2004.

MIHRIMAH SULTAN HAMAM.

O Σουλεϊμαν ο Μεγαλοπρεπης ανεθεσε να χτιστουν δυο μεγαλα τζαμια και συγκροτηματα στο Edirnakapi (Πυλη Ανδριανουπολεως) και στο Uskudar (Σκούταρι) για λογαριασμο τής κορης του Mihrimah Sultan, στον αυτοκρατορικο αρχιτεκτονα Mimar Sinan. Ενα χαρακτηριστικο που κανει αυτα τα ιστορικα μνημεια ενδιαφεροντα ειναι οτι, ο ηλιος ανατελει πισω απο τον μοναδικο μιναρε του τζαμιου στο Edirnekapi και το φεγγαρι βγαινει αναμεσα στους δυο μιναρεδες του τζαμιου στο Uskudar.

VEZNECILER HAMAM.

Aλλο ενα ιστορικο χαμαμ της Κων/πολης. Το Vezneciler Hamam ανηκει στα Μνημεια Παγκοσμιας Κληρονομιας τής UNESCO.Χτιστηκε απο τον Sultan Beyazit B' το 1481. Ανακαινιστηκε το 1950. Ειναι το πρωτο και μοναδικο χαμαμ στον κοσμο που χτιστηκε στον δευτερο οροφο.

Οταν ερχεται ο πελατης τον καλωσοριζουν στην εισοδο και τον ενημερωνουν  για τα πακετα εξυπηρετησης. Αφου αποφασισει ο πελατης πληρωνει με μετρητα. Χρεωστικες ή πιστωτικες καρτες δεν γινονται δεκτες.

CEMBERLITAS HAMAM.

 Aλλο ενα ιστορικο χαμαμ χτισμενο στη περιοχη Cemberlitas απεναντι απο την Στηλη του Κωνσταντίνου και διπλα στην οδο Divan Yolu την Βυζαντινη Μέση Οδό. Το χαμαμ παραγγέλθηκε απο την Nurbanu Sultan μετα τον θανατο του συζύγου της Sultan Selim B'. Tα εσοδα απο το χαμαμ ηταν παρα πολα και αυτο επετρεψε την Nurbanu να δημιουργησει πολλα φιλανθρωπικα ιδρυματα με σκοπο την εξυπηρετηση των κατοικων τής Πολης.  Αρχιτεκτονας φαίνεται να ειναι ο Mimar Sinan  και ετος κατασκευης το 1584.

CAGALOGLOU HAMAM.

Ειναι ενα ιστορικο χαμαμ στην περιοχη Sultanahmet, στην καρδια του ιστορικου κεντρου της Κων/πολης. Κατασκευαστηκε το 1741 και ηταν απο τα τελευταια μεγαλα χαμαμ. Χτιστηκε για να συγκεντρωσει εσοδα για την βιβλιοθηκη του σουλτανου Mahmut A'. Aρχιτεκτονες ηταν δυο, το αρχισε ο Suleyman Aga και το τελειωσε ο Abdulah Aga. Το χαμαμ εχει ξεχωριστα τμηματα, ανδρων και γυναικων. Βρισκεται στην αρχικη του κατασταση χωρις να αναστηλωθει ποτέ.